{"id":2354,"date":"2026-08-31T10:57:35","date_gmt":"2026-08-31T07:57:35","guid":{"rendered":"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/?p=2354"},"modified":"2026-08-31T10:57:35","modified_gmt":"2026-08-31T07:57:35","slug":"apache-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/apache-nedir\/","title":{"rendered":"Apache Nedir? Web Sunucusu Ne \u0130\u015fe Yarar ve Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Apache, bir sunucuya gelen web isteklerini kar\u015f\u0131lay\u0131p yan\u0131t olarak sayfa g\u00f6nderen web sunucusu yaz\u0131l\u0131m\u0131d\u0131r. Tam ad\u0131 Apache HTTP Server&#8217;d\u0131r ve Apache Software Foundation taraf\u0131ndan geli\u015ftirilir. Buradaki ilk ayr\u0131m \u015fudur: Apache sunucunun kendisi de\u011fil, sunucu \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan bir yaz\u0131l\u0131md\u0131r; bar\u0131nd\u0131rma paketinizde &#8220;Apache&#8221; yazmas\u0131, size bir makine de\u011fil o makinede \u00e7al\u0131\u015fan bir servis verildi\u011fi anlam\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130kinci s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan yan\u0131lg\u0131 Apache ile NGINX&#8217;in rakip san\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u0130kisi \u00e7o\u011fu kurulumda birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131r: NGINX \u00f6nde durup statik dosyalar\u0131 verir, Apache arkada uygulamay\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A\u015fa\u011f\u0131da Apache&#8217;nin bir iste\u011fi nas\u0131l kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Apache Tomcat kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu, PHP&#8217;yi nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, <code>.htaccess<\/code> dosyas\u0131n\u0131n neden Apache&#8217;ye \u00f6zg\u00fc oldu\u011funu ve NGINX&#8217;ten nerede ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u0131rayla a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_73 ez-toc-wrap-left counter-flat ez-toc-counter ez-toc-white ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<div class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">\u0130\u00e7erik Ba\u015fl\u0131klar\u0131:<\/div>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Toggle Table of Content\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/apache-nedir\/#Apache_nedir_ve_ne_ise_yarar\" title=\"Apache nedir ve ne i\u015fe yarar?\">Apache nedir ve ne i\u015fe yarar?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/apache-nedir\/#Apache_bir_istegi_nasil_karsilar\" title=\"Apache bir iste\u011fi nas\u0131l kar\u015f\u0131lar?\">Apache bir iste\u011fi nas\u0131l kar\u015f\u0131lar?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/apache-nedir\/#Apache_HTTP_Server_ile_Apache_Tomcat_ayni_sey_midir\" title=\"Apache HTTP Server ile Apache Tomcat ayn\u0131 \u015fey midir?\">Apache HTTP Server ile Apache Tomcat ayn\u0131 \u015fey midir?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/apache-nedir\/#Apache_PHPyi_nasil_calistirir\" title=\"Apache PHP&#8217;yi nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r?\">Apache PHP&#8217;yi nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/apache-nedir\/#htaccess_dosyasi_neden_Apacheye_ozgudur\" title=\".htaccess dosyas\u0131 neden Apache&#8217;ye \u00f6zg\u00fcd\u00fcr?\">.htaccess dosyas\u0131 neden Apache&#8217;ye \u00f6zg\u00fcd\u00fcr?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/apache-nedir\/#Apache_ile_NGINX_arasindaki_fark_nedir\" title=\"Apache ile NGINX aras\u0131ndaki fark nedir?\">Apache ile NGINX aras\u0131ndaki fark nedir?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/apache-nedir\/#Windows_bilgisayarda_Apache_nasil_calisir\" title=\"Windows bilgisayarda Apache nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?\">Windows bilgisayarda Apache nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/apache-nedir\/#Apache_hakkinda_sik_sorulan_sorular\" title=\"Apache hakk\u0131nda s\u0131k sorulan sorular\">Apache hakk\u0131nda s\u0131k sorulan sorular<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/apache-nedir\/#Hosting_paketimde_Apache_kurulu_mu\" title=\"Hosting paketimde Apache kurulu mu?\">Hosting paketimde Apache kurulu mu?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/apache-nedir\/#Apache_ucretsiz_midir\" title=\"Apache \u00fccretsiz midir?\">Apache \u00fccretsiz midir?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/apache-nedir\/#Apache_sitemi_yavaslatir_mi\" title=\"Apache sitemi yava\u015flat\u0131r m\u0131?\">Apache sitemi yava\u015flat\u0131r m\u0131?<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Apache_nedir_ve_ne_ise_yarar\"><\/span>Apache nedir ve ne i\u015fe yarar?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Apache, bir sunucuya gelen web isteklerini kar\u015f\u0131lay\u0131p yan\u0131t olarak sayfa g\u00f6nderen web sunucusu yaz\u0131l\u0131m\u0131d\u0131r. Sunucuda s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, belirlenen portlar\u0131 dinler ve gelen her iste\u011fe bir yan\u0131t \u00fcretir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yaz\u0131l\u0131m 1990&#8217;lar\u0131n ortas\u0131ndan beri geli\u015ftirilmektedir ve uzun y\u0131llar internetteki sitelerin \u00e7o\u011funlu\u011funu tek ba\u015f\u0131na ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn pay\u0131 azalm\u0131\u015f olsa da payla\u015f\u0131ml\u0131 bar\u0131nd\u0131rman\u0131n standart web sunucusu olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr; bunun sebebi teknik \u00fcst\u00fcnl\u00fck de\u011fil, esnekli\u011fidir. Kullan\u0131c\u0131 ba\u015f\u0131na ayr\u0131 yap\u0131land\u0131rma yaz\u0131labilmesi, y\u00fczlerce hesab\u0131n bar\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir sunucuda \u00e7ok i\u015fe yarar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Apache tek ba\u015f\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmaz; bir yaz\u0131l\u0131m y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131d\u0131r. Linux i\u015fletim sistemi, Apache web sunucusu, MySQL veri taban\u0131 ve PHP yorumlay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n ba\u015f harfleri LAMP k\u0131saltmas\u0131n\u0131 verir ve payla\u015f\u0131ml\u0131 bar\u0131nd\u0131rman\u0131n klasik kurulumu budur. Y\u0131\u011f\u0131n\u0131n nas\u0131l kuruldu\u011funu <a href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/linux-hosting\/\">Linux Hosting Nedir? Windows Hostingden Fark\u0131 ve Do\u011fru Paket Se\u00e7imi<\/a> yaz\u0131s\u0131nda anlatt\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Apache&#8217;nin esnekli\u011fi mod\u00fcl yap\u0131s\u0131ndan gelir. Yaz\u0131l\u0131m\u0131n \u00e7ekirde\u011fi yaln\u0131zca temel i\u015fi yapar; geri kalan yetenekler ayr\u0131 mod\u00fcller olarak y\u00fcklenir. Y\u00f6nlendirme kurallar\u0131, s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma, \u00f6nbellek ba\u015fl\u0131klar\u0131 ve kimlik do\u011frulama gibi i\u015flevlerin her biri bir mod\u00fcl\u00fcn sorumlulu\u011fundad\u0131r. Bir \u00f6zelli\u011fin sunucunuzda \u00e7al\u0131\u015fmamas\u0131n\u0131n sebebi \u00e7o\u011fu zaman yap\u0131land\u0131rma hatas\u0131 de\u011fil, ilgili mod\u00fcl\u00fcn y\u00fckl\u00fc olmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Payla\u015f\u0131ml\u0131 bar\u0131nd\u0131rmada hangi mod\u00fcllerin a\u00e7\u0131k oldu\u011funa sa\u011flay\u0131c\u0131 karar verir ve bu liste genellikle panelde g\u00f6r\u00fclebilir. Y\u00f6nlendirme kurallar\u0131 i\u00e7in gereken mod\u00fcl neredeyse her sunucuda a\u00e7\u0131kt\u0131r; buna kar\u015f\u0131l\u0131k daha az kullan\u0131lan mod\u00fcller g\u00fcvenlik ya da performans gerek\u00e7esiyle kapal\u0131 b\u0131rak\u0131labilir. Bir yaz\u0131l\u0131m\u0131n kurulum belgesinde &#8220;\u015fu mod\u00fcl gereklidir&#8221; yaz\u0131yorsa, sat\u0131n almadan \u00f6nce sorulmas\u0131 gereken \u015fey budur.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1672\" height=\"941\" src=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-istek-akisi.avif\" alt=\"Apache&#x27;nin iste\u011fi Host ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan okuyup do\u011fru sanal kona\u011fa y\u00f6nlendirmesi\" class=\"wp-image-2287\" srcset=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-istek-akisi.avif 1672w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-istek-akisi-300x169.avif 300w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-istek-akisi-1024x576.avif 1024w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-istek-akisi-768x432.avif 768w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-istek-akisi-1536x864.avif 1536w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-istek-akisi-195x110.avif 195w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-istek-akisi-390x220.avif 390w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-istek-akisi-1170x658.avif 1170w\" sizes=\"auto, (max-width: 1672px) 100vw, 1672px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Apache_bir_istegi_nasil_karsilar\"><\/span>Apache bir iste\u011fi nas\u0131l kar\u015f\u0131lar?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir sayfan\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 d\u00f6rt ad\u0131mda ger\u00e7ekle\u015fir:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li><strong>Taray\u0131c\u0131 iste\u011fi g\u00f6nderir.<\/strong> \u015eifresiz ba\u011flant\u0131lar 80, \u015fifreli ba\u011flant\u0131lar 443 numaral\u0131 porta gider.<\/li><li><strong>Apache hangi siteyi istedi\u011finizi anlar.<\/strong> \u0130ste\u011fin ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndaki <code>Host<\/code> bilgisine bakar ve o alan ad\u0131na tan\u0131ml\u0131 yap\u0131land\u0131rmay\u0131 bulur.<\/li><li><strong>\u0130stenen dosya de\u011ferlendirilir.<\/strong> Dosya statikse (g\u00f6rsel, stil dosyas\u0131) do\u011frudan g\u00f6nderilir; PHP dosyas\u0131ysa yorumlay\u0131c\u0131ya iletilir ve \u00fcretilen \u00e7\u0131kt\u0131 al\u0131n\u0131r.<\/li><li><strong>Yan\u0131t g\u00f6nderilir.<\/strong> Yan\u0131t\u0131n ba\u015f\u0131nda bir HTTP durum kodu bulunur: 200 ba\u015far\u0131l\u0131, 404 bulunamad\u0131, 500 sunucu hatas\u0131.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130kinci ad\u0131mdaki yap\u0131ya <strong>sanal konak (virtual host)<\/strong> denir. Tek bir Apache kurulumu, tek bir IP adresi \u00fczerinden y\u00fczlerce siteyi bu y\u00f6ntemle ay\u0131rt eder. Adresin bu zincirdeki rol\u00fcn\u00fc <a href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/ip-adresi-nedir\/\">IP Adresi Nedir? Ne \u0130\u015fe Yarar ve Nas\u0131l Bulunur?<\/a> yaz\u0131s\u0131nda bulabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ad\u0131mdaki durum kodu, bir sorunun nerede oldu\u011funu anlaman\u0131n en h\u0131zl\u0131 yoludur. 200 kodu iste\u011fin kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131, 301 ve 302 kodlar\u0131 y\u00f6nlendirme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, 403 eri\u015fimin reddedildi\u011fini, 404 dosyan\u0131n bulunamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, 500 ise sunucunun iste\u011fi i\u015flerken hata verdi\u011fini s\u00f6yler. \u0130lk \u00fc\u00e7 grup ile son grup aras\u0131ndaki fark \u00f6nemlidir: 4xx kodlar\u0131 iste\u011fin kendisiyle, 5xx kodlar\u0131 sunucunun durumuyla ilgilidir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Apache_HTTP_Server_ile_Apache_Tomcat_ayni_sey_midir\"><\/span>Apache HTTP Server ile Apache Tomcat ayn\u0131 \u015fey midir?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hay\u0131r. Apache Software Foundation, ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan onlarca ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131m projesi y\u00fcr\u00fcten bir vak\u0131ft\u0131r ve bu projelerin birbiriyle teknik ilgisi yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Apache HTTP Server bir web sunucusudur ve bu yaz\u0131n\u0131n konusudur. Apache Tomcat ise Java uygulamalar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran bir uygulama sunucusudur; PHP sitelerinde kullan\u0131lmaz. Apache Kafka ve Apache Spark, veri ak\u0131\u015f\u0131 ve b\u00fcy\u00fck veri i\u015fleme projeleridir; web sunucusuyla hi\u00e7bir ortak yanlar\u0131 yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ortak olan tek \u015fey vak\u0131f ad\u0131d\u0131r. &#8220;Sunucumda Apache var&#8221; c\u00fcmlesi bar\u0131nd\u0131rma ba\u011flam\u0131nda her zaman Apache HTTP Server anlam\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu ayr\u0131m paket se\u00e7erken de i\u015fe yarar. Java tabanl\u0131 bir uygulamay\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131z gerekiyorsa ihtiyac\u0131n\u0131z olan \u015fey Apache HTTP Server bulunan bir payla\u015f\u0131ml\u0131 paket de\u011fil, Tomcat kurulabilen bir sunucudur. \u0130ki yaz\u0131l\u0131m\u0131n ad\u0131 benzedi\u011fi i\u00e7in bu ihtiya\u00e7 s\u0131k s\u0131k yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131l\u0131r ve payla\u015f\u0131ml\u0131 pakette Java uygulamas\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1672\" height=\"941\" src=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-php-calistirma.avif\" alt=\"Apache \u00fczerinde PHP&#x27;nin mod_php ve PHP-FPM ile \u00e7al\u0131\u015fma fark\u0131\" class=\"wp-image-2290\" srcset=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-php-calistirma.avif 1672w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-php-calistirma-300x169.avif 300w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-php-calistirma-1024x576.avif 1024w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-php-calistirma-768x432.avif 768w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-php-calistirma-1536x864.avif 1536w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-php-calistirma-195x110.avif 195w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-php-calistirma-390x220.avif 390w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-php-calistirma-1170x658.avif 1170w\" sizes=\"auto, (max-width: 1672px) 100vw, 1672px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Apache_PHPyi_nasil_calistirir\"><\/span>Apache PHP&#8217;yi nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Apache, PHP dosyalar\u0131n\u0131 kendisi yorumlamaz; i\u015fi bir yorumlay\u0131c\u0131ya devreder. Bu devretmenin iki farkl\u0131 yolu vard\u0131r ve aralar\u0131ndaki fark, g\u00fcndelik hayatta hi\u00e7 beklenmedik yerlerde kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong><code>mod_php<\/code>.<\/strong> PHP, Apache&#8217;nin i\u00e7ine y\u00fcklenen bir mod\u00fcl olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Kurulumu basittir ve yap\u0131land\u0131rma kolayd\u0131r; buna kar\u015f\u0131l\u0131k her Apache s\u00fcreci PHP&#8217;yi de bellekte ta\u015f\u0131r, bu da yo\u011fun trafikte bellek t\u00fcketimini art\u0131r\u0131r.<\/li><li><strong>PHP-FPM.<\/strong> PHP ayr\u0131 bir servis olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve Apache istekleri ona iletir. Bellek kullan\u0131m\u0131 daha verimlidir, PHP s\u00fcr\u00fcm\u00fc alan ad\u0131 baz\u0131nda de\u011fi\u015ftirilebilir ve modern bar\u0131nd\u0131rmada standart yap\u0131land\u0131rma budur.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu ayr\u0131m\u0131n en somut sonucu \u015fudur: <code>.htaccess<\/code> dosyas\u0131n\u0131n i\u00e7ine yaz\u0131lan <code>php_flag<\/code> ve <code>php_value<\/code> sat\u0131rlar\u0131 yaln\u0131zca <code>mod_php<\/code> ile \u00e7al\u0131\u015fan sunucularda ge\u00e7erlidir. PHP-FPM ile \u00e7al\u0131\u015fan bir sunucuda ayn\u0131 sat\u0131rlar tan\u0131nmaz ve Apache o dizindeki her iste\u011fe 500 hatas\u0131 d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. Ba\u015fka bir sunucudan ta\u015f\u0131nan sitelerin &#8220;hi\u00e7bir \u015fey yapmad\u0131m, aniden 500 vermeye ba\u015flad\u0131&#8221; hatas\u0131n\u0131n en s\u0131k sebebi budur. Bu hatan\u0131n di\u011fer sebeplerini <a href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/http-500-internal-server-hatasi-nedir-nasil-cozulur\/\">HTTP 500 Internal Server Hatas\u0131 Nedir, Nas\u0131l \u00c7\u00f6z\u00fcl\u00fcr?<\/a> yaz\u0131s\u0131nda ele ald\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PHP s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fcn panelden nas\u0131l de\u011fi\u015ftirildi\u011fi ve hangi s\u00fcr\u00fcmlerin desteklendi\u011fi ayr\u0131 bir konudur; ayr\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 <a href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/php-hosting\/\">PHP Hosting Nedir, Kimler \u0130\u00e7in Uygundur?<\/a> yaz\u0131s\u0131nda bulabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"htaccess_dosyasi_neden_Apacheye_ozgudur\"><\/span><code>.htaccess<\/code> dosyas\u0131 neden Apache&#8217;ye \u00f6zg\u00fcd\u00fcr?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><code>.htaccess<\/code>, Apache&#8217;nin dizin baz\u0131nda yap\u0131land\u0131rma okumas\u0131n\u0131 sa\u011flayan dosyad\u0131r. Apache, bir iste\u011fi kar\u015f\u0131larken hedef dizine giden yol \u00fczerindeki her klas\u00f6rde bu dosyay\u0131 arar ve bulduklar\u0131n\u0131 s\u0131rayla uygular.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu davran\u0131\u015f\u0131n pratik sonucu b\u00fcy\u00fckt\u00fcr: payla\u015f\u0131ml\u0131 bar\u0131nd\u0131rmada kullan\u0131c\u0131, sunucunun ana yap\u0131land\u0131rmas\u0131na dokunmadan kendi dizininde y\u00f6nlendirme kural\u0131 yazabilir, \u00f6nbellek s\u00fcresi tan\u0131mlayabilir, dizin listelemeyi kapatabilir. Sa\u011flay\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da g\u00fcvenlidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu dosyan\u0131n yetkisi o hesab\u0131n dizinini a\u015fmaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kar\u015f\u0131 tarafta NGINX bu dosyay\u0131 hi\u00e7 okumaz; kurallar merkezi yap\u0131land\u0131rmada tutulur ve de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in sunucu y\u00f6neticisi olmak gerekir. Bu y\u00fczden <code>.htaccess<\/code> al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131yla NGINX&#8217;e ge\u00e7en kullan\u0131c\u0131lar, y\u00f6nlendirmelerinin \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp \u015fa\u015f\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dosyan\u0131n bir maliyeti de vard\u0131r. Apache her istekte dizin a\u011fac\u0131n\u0131 taray\u0131p bu dosyay\u0131 arad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, \u00e7ok say\u0131da k\u00fc\u00e7\u00fck istek alan sitelerde \u00f6l\u00e7\u00fclebilir bir gecikme olu\u015fur. Kendi sunucusunu y\u00f6neten kullan\u0131c\u0131lar bu y\u00fczden kurallar\u0131 <code>.htaccess<\/code> yerine ana yap\u0131land\u0131rmaya ta\u015f\u0131r ve dizin taramas\u0131n\u0131 kapat\u0131r; payla\u015f\u0131ml\u0131 bar\u0131nd\u0131rmada ise bu esneklik zorunludur, \u00e7\u00fcnk\u00fc kullan\u0131c\u0131n\u0131n ana yap\u0131land\u0131rmaya eri\u015fimi yoktur.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1672\" height=\"941\" src=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-nginx-farki.avif\" alt=\"Apache ile NGINX&#x27;in ba\u011flant\u0131 modeli ve yap\u0131land\u0131rma fark\u0131\" class=\"wp-image-2294\" srcset=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-nginx-farki.avif 1672w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-nginx-farki-300x169.avif 300w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-nginx-farki-1024x576.avif 1024w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-nginx-farki-768x432.avif 768w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-nginx-farki-1536x864.avif 1536w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-nginx-farki-195x110.avif 195w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-nginx-farki-390x220.avif 390w, https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/apache-nginx-farki-1170x658.avif 1170w\" sizes=\"auto, (max-width: 1672px) 100vw, 1672px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Apache_ile_NGINX_arasindaki_fark_nedir\"><\/span>Apache ile NGINX aras\u0131ndaki fark nedir?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ki yaz\u0131l\u0131m da ayn\u0131 i\u015fi yapar, ama bunu farkl\u0131 bi\u00e7imde yapar. Fark \u00fc\u00e7 noktada toplan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ba\u011flant\u0131 modeli.<\/strong> Apache klasik yap\u0131land\u0131rmas\u0131nda her istek i\u00e7in ayr\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 ya da i\u015f par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131 ay\u0131r\u0131r. NGINX ise olay tabanl\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r: tek bir s\u00fcre\u00e7 binlerce ba\u011flant\u0131y\u0131 s\u0131rayla y\u00f6netir. Bu, \u00e7ok say\u0131da e\u015fzamanl\u0131 ba\u011flant\u0131da NGINX&#8217;e bellek avantaj\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Yap\u0131land\u0131rma.<\/strong> Apache dizin baz\u0131nda <code>.htaccess<\/code> okur ve kullan\u0131c\u0131ya esneklik verir. NGINX merkezi yap\u0131land\u0131rma kullan\u0131r; daha h\u0131zl\u0131d\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc her istekte dosya aramas\u0131 yapmaz, ama son kullan\u0131c\u0131ya kural yazma imk\u00e2n\u0131 tan\u0131maz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tipik rol.<\/strong> \u00c7o\u011fu modern kurulumda ikisi birlikte bulunur: NGINX \u00f6nde durup gelen ba\u011flant\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131lar ve statik dosyalar\u0131 do\u011frudan verir, dinamik istekleri arkadaki Apache&#8217;ye iletir. Yani ikisi rakip de\u011fil, ayn\u0131 zincirin iki halkas\u0131d\u0131r. Bu kurulumda ziyaret\u00e7inin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc sunucu NGINX&#8217;tir; Apache d\u0131\u015far\u0131dan hi\u00e7 g\u00f6r\u00fcnmez ve yaln\u0131zca kendisine iletilen dinamik istekleri i\u015fler. Payla\u015f\u0131ml\u0131 bar\u0131nd\u0131rmada da yayg\u0131n olan yap\u0131 budur, \u00e7\u00fcnk\u00fc hem NGINX&#8217;in ba\u011flant\u0131 verimlili\u011finden hem Apache&#8217;nin kullan\u0131c\u0131 ba\u015f\u0131na yap\u0131land\u0131rma esnekli\u011finden ayn\u0131 anda yararlanmay\u0131 sa\u011flar. NGINX&#8217;in kendi ba\u015f\u0131na ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 <a href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/nginx-nedir-hangi-amacla-kullanilir\/\">NGINX Nedir? Hangi Ama\u00e7la Kullan\u0131l\u0131r?<\/a> yaz\u0131s\u0131nda ayr\u0131nt\u0131s\u0131yla anlatt\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Windows_bilgisayarda_Apache_nasil_calisir\"><\/span>Windows bilgisayarda Apache nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Windows&#8217;ta Apache genellikle tek ba\u015f\u0131na de\u011fil, haz\u0131r bir geli\u015ftirme paketi i\u00e7inde kurulur. Bu paketler Apache, MySQL ve PHP&#8217;yi bir arada y\u00fckler ve bilgisayar\u0131n\u0131z\u0131 yerel bir sunucuya \u00e7evirir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Amac\u0131n ne oldu\u011funu netle\u015ftirmek gerekir: bu kurulum siteyi internete yay\u0131nlamak i\u00e7in de\u011fil, denemek i\u00e7indir. Yerel Apache yaln\u0131zca kendi bilgisayar\u0131n\u0131zdan <code>localhost<\/code> adresiyle eri\u015filebilir; d\u0131\u015far\u0131dan kimse g\u00f6remez. Siteyi yay\u0131na almak i\u00e7in bar\u0131nd\u0131rma gerekir. Yerel ortam\u0131n nas\u0131l kuruldu\u011funu <a href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/localhost-nedir-nasil-kurulur\/\">Localhost Nedir? Nas\u0131l Kurulur?<\/a> yaz\u0131s\u0131nda bulabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yerel ortam ile sunucu aras\u0131ndaki farklar ta\u015f\u0131mada ortaya \u00e7\u0131kar. Yerel kurulumlarda dosya izinleri genellikle kontrol edilmez, b\u00fcy\u00fck-k\u00fc\u00e7\u00fck harf duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 Windows&#8217;ta yoktur ve PHP ayarlar\u0131 geli\u015ftirmeye uygun bi\u00e7imde gev\u015fek b\u0131rak\u0131l\u0131r. Ayn\u0131 site sunucuya ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu \u00fc\u00e7 fark birden devreye girer; &#8220;bilgisayar\u0131mda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu&#8221; c\u00fcmlesinin arkas\u0131ndaki teknik sebep \u00e7o\u011fu zaman bunlardan biridir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Apache_hakkinda_sik_sorulan_sorular\"><\/span>Apache hakk\u0131nda s\u0131k sorulan sorular<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Hosting_paketimde_Apache_kurulu_mu\"><\/span>Hosting paketimde Apache kurulu mu?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Evet. Payla\u015f\u0131ml\u0131 Linux bar\u0131nd\u0131rma paketlerinde web sunucusu kurulu gelir; kullan\u0131c\u0131n\u0131n kurmas\u0131 gereken bir \u015fey yoktur. Yap\u0131land\u0131rmaya panel \u00fczerinden ve <code>.htaccess<\/code> dosyas\u0131yla dokunulur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kendi sanal ya da fiziksel sunucusunu y\u00f6neten kullan\u0131c\u0131 i\u00e7in durum farkl\u0131d\u0131r: Apache&#8217;yi kurmak, g\u00fcncellemek ve g\u00fcvenlik yamalar\u0131n\u0131 uygulamak onun sorumlulu\u011fundad\u0131r. Payla\u015f\u0131ml\u0131 ile sunucu aras\u0131ndaki yetki fark\u0131n\u0131 <a href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/linux-hosting\/\">Linux Hosting Nedir? Windows Hostingden Fark\u0131 ve Do\u011fru Paket Se\u00e7imi<\/a> yaz\u0131s\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Apache_ucretsiz_midir\"><\/span>Apache \u00fccretsiz midir?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Evet. Apache a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131d\u0131r ve Apache Lisans\u0131 ile \u00fccretsiz da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r. Bar\u0131nd\u0131rma paketine \u00f6dedi\u011finiz bedel yaz\u0131l\u0131ma de\u011fil, sunucunun kayna\u011f\u0131na, bak\u0131m\u0131na ve verilen hizmete gider.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Apache_sitemi_yavaslatir_mi\"><\/span>Apache sitemi yava\u015flat\u0131r m\u0131?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hay\u0131r. Sayfa h\u0131z\u0131n\u0131 belirleyen \u015fey web sunucusu yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n ad\u0131 de\u011fil, pakete ayr\u0131lan i\u015flemci ve bellek pay\u0131, kullan\u0131lan PHP s\u00fcr\u00fcm\u00fc ve devrede olan \u00f6nbellek katmanlar\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 sunucuda ayn\u0131 site, PHP s\u00fcr\u00fcm\u00fc y\u00fckseltildi\u011finde ya da \u00f6nbellek a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda belirgin bi\u00e7imde h\u0131zlan\u0131r; web sunucusu de\u011fi\u015fmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu y\u00fczden do\u011fru soru &#8220;Apache mi NGINX mi&#8221; de\u011fil, &#8220;paket bu sitenin y\u00fck\u00fcne yetiyor mu&#8221; olmal\u0131d\u0131r. \u00d6nbellek katmanlar\u0131n\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 <a href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/cache-katmanlari\/\">Cache Nedir? Hostingte Cache Katmanlar\u0131 Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r?<\/a> yaz\u0131s\u0131nda anlatt\u0131k; kaynak taraf\u0131nda s\u0131n\u0131ra dayan\u0131yorsan\u0131z <a href=\"https:\/\/verimin.com.tr\/web-hosting\">Limitsiz Web Hosting \u00c7\u00f6z\u00fcmleri<\/a> sayfas\u0131ndaki paketleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Apache, bir sunucuya gelen web isteklerini kar\u015f\u0131lay\u0131p yan\u0131t olarak sayfa g\u00f6nderen web sunucusu yaz\u0131l\u0131m\u0131d\u0131r. Tam&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2285,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2354","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2354","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2354"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2354\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2364,"href":"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2354\/revisions\/2364"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/verimin.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}